W listopadzie ubiegłego roku Ministerstwo Infrastruktury przedstawiło odpowiedź na wystąpienie „Piątka dla polskiego budownictwa”, podpisane przez IGTL, OIGD, PZPB, Railway Business Forum oraz ZOPI. W reakcji przekazaliśmy nasze stanowisko, które prezentujemy poniżej. W nowym roku inicjatywa będzie kontynuowana, a jako sygnatariusze podtrzymujemy zaangażowanie w dalsze prace nad zgłoszonymi postulatami.
Doceniamy, że resort odniósł się do inicjatywy szeroko popieranej przez branżę, wskazując istniejące formy dialogu i podejmowane działania. To ważne, że rozmowa o wyzwaniach sektora trwa – zwłaszcza dziś, gdy przed nami strategiczne inwestycje infrastrukturalne, które powinny wzmacniać krajową gospodarkę i polskich przedsiębiorców.
Nasz głos jest głosem całej branży – interdyscyplinarnym, spójnym i odpowiedzialnym. Nie mamy wątpliwości, że zamawiający i rynek powinni budować – przy wsparciu z poziomu rządu – partnerskie relacje w obopólnym interesie, jakim są efektywne i terminowo realizowane inwestycje oraz stabilny rozwój polskich przedsiębiorstw.
Jednocześnie przekazane stanowisko – mimo pozytywnych sygnałów – nie odpowiada na nasze kluczowe postulaty. Branża potrzebuje konkretów, a nie jedynie ogólnych deklaracji. Dlatego liczymy, że dalszy dialog przyspieszy, ponieważ dotychczasowe rozciągnięcie procesu w czasie nie sprzyja mierzeniu się z wyzwaniami, przed jakimi stoją polskie inwestycje oraz polscy przedsiębiorcy.
Obecne fora konsultacyjne przy PKP PLK, CPK i GDDKiA odgrywają ważną rolę i są wartościowe dla bieżących kwestii technicznych, organizacyjnych i kontraktowych. Jednak nie są miejscem kompleksowego wyznaczania priorytetów i kierunków rozwoju inwestycji infrastrukturalnych w skali całego państwa co jest kompetencją administracji na szczeblu rządowym a nie poszczególnych inwestorów. Doceniamy istniejące platformy dialogu, ale potrzebujemy ich uzupełnienia o mechanizm, który nada wspólny kierunek wszystkim zamawiającym oraz uporządkuje procesy w sposób systemowy.
Dlatego podtrzymujemy postulat powołania przy Ministerstwie Infrastruktury strategicznego, odpowiednio umocowanego zespołu decyzyjnego, w którym administracja, zamawiający i przedstawiciele rynku będą pracować nad kompleksowymi rozwiązaniami. Nie chodzi o samą rozmowę – chodzi o konkretne działania, o spójne wytyczne i o realny plan wdrożenia reform, które poprawią stabilność rynku i efektywność wydatkowania środków publicznych.
Jako sygnatariusze „Piątki dla polskiego budownictwa” pozostajemy gotowi do dalszej, intensywnej współpracy. Wierzymy, że interdyscyplinarny dialog – oparty na wiedzy, doświadczeniu i odpowiedzialności – jest najlepszą drogą do wypracowania reform służących polskim inwestycjom, przedsiębiorcom i gospodarce na kolejne lata.
ZOPI podpisało umowę o współpracy z firmą GrECo Polska w obszarze ubezpieczeń.
Partnerstwo ma wymiar praktyczny i ekspercki. GrECo będzie wspierać ZOPI m. in. poprzez:
– udział w rozmowach z zamawiającymi publicznymi dotyczących realnych i adekwatnych wymogów ubezpieczeniowych, – prowadzenie cyklicznych szkoleń poświęconych ubezpieczeniom i gwarancjom jako elementom świadomego zarządzania ryzykiem w przedsiębiorstwach projektowych i inżynierskich.
Wspólne wystąpienie kluczowych ministrów podczas II Forum Infrastruktury i Gospodarki to wyraźny sygnał dla całej branży budowlanej i rodzimego przemysłu: rządowe plany inwestycyjne mają mieć stabilne finansowanie, jasno określone priorytety i realne znaczenie dla rozwoju polskich przedsiębiorców. Dla rynku równie istotne jak skala zapowiadanych inwestycji są obecnie precyzyjne mechanizmy ich wdrożenia.
II Forum Infrastruktury i Gospodarki w Łodzi przyniosło ważne deklaracje z punktu widzenia branży budowlanej. Po raz pierwszy od dawna szefowie kluczowych resortów – infrastruktury, finansów, energii oraz przedstawiciel Kancelarii Premiera koordynujący wdrażanie polityki rządu – wystąpili wspólnie, prezentując spójne podejście do planowania i realizacji strategicznych inwestycji infrastrukturalnych państwa.
Jako sygnatariusze inicjatywy „Piątka dla polskiego budownictwa” uczestniczyliśmy w Forum z jasnym pytaniem, czy zapowiedzi inwestycyjne zostaną tym razem osadzone w realnych i skutecznych mechanizmach finansowych i administracyjnych.
Pozytywnym sygnałem dla branży było powiązanie przedstawionych kierunków działań z koniecznością zapewnienia stabilnego finansowania. Dla całego rynku to ważny sygnał trwałości oraz warunek umożliwiający długofalowe planowanie. Istotne było także zaakcentowanie interdyscyplinarności i odejścia od myślenia sektorowego na rzecz podejścia systemowego.
Z perspektywy branży budowlanej szczególnie istotne były następujące zapowiedzi i deklaracje:
oficjalne potwierdzenie wprowadzenia reformy Funduszu Kolejowego, po raz pierwszy w tak jednoznaczny sposób, w obecności Ministra Finansów,
zapowiedź uproszczenia procedur środowiskowych, wpisująca się w proces deregulacji i usuwania barier administracyjnych dla inwestycji,
dywersyfikacja zamówień publicznych, umożliwiająca większy udział małych i średnich przedsiębiorców,
kolej i porty jako priorytety inwestycyjne, kluczowe dla konkurencyjności gospodarki,
przyspieszenie strategicznych inwestycji energetycznych, w tym budowy pierwszej elektrowni jądrowej oraz modernizacji sieci przesyłowych,
potwierdzenie roli polskich firm budowlanych jako beneficjentów i współrealizatorów programów inwestycyjnych, z naciskiem na wzmacnianie ich przewag konkurencyjnych i ekspansję zagraniczną.
Istotnym sygnałem z Forum było mocne podkreślenie roli dialogu z przedsiębiorcami, który jest warunkiem do sprawnej realizacji inwestycji i ograniczania ryzyk systemowych.
Doceniamy przedstawione zapowiedzi i kierunki działań. Kluczowe będzie ich konsekwentne przełożenie na konkretne decyzje i rozwiązania systemowe. Jako sygnatariusze „Piątki dla polskiego budownictwa” podtrzymujemy chęć współpracy i merytorycznego dialogu na rzecz stabilnego i przewidywalnego rozwoju inwestycji infrastrukturalnych w Polsce.
Nie poprzestaniemy na deklaracjach. Będziemy przedstawiać konkretne propozycje rozwiązań, które umożliwią sprawne uruchomienie i realizację zapowiadanych inwestycji. To szczególnie istotne w obliczu nadchodzącej kumulacji projektów i realnego ryzyka powstawania wąskich gardeł już na etapie przygotowania, zarówno po stronie administracji, jak i wykonawców.
W dniach 22-25 stycznia br. w Opatowie odbywa się IV Zjazd Mierniczych Geodezyjnych. ZOPI patronuje temu wydarzeniu.
100-lecie ustawy o mierniczych przysięgłych to ważny punkt odniesienia dla całego środowiska geodezyjnego. IV Zjazd Mierniczych Geodezyjnych wpisuje się w tę rocznicę, tworząc przestrzeń do rozmowy o odpowiedzialności zawodowej, standardach pracy i wyzwaniach współczesnej geodezji.
W programie m. in.: – wykłady: Systemy miernictwa w wybranych krajach Europy, Planowanie przestrzenne a podziały nieruchomości – warsztaty: Podziały i rozgraniczenia nieruchomości – organ, petent, mierniczy geodeta, Nowe techniki pomiaru w geodezji – debata: Rozgraniczenia nieruchomości – teoria, praktyka, wyzwania – panel dyskusyjny: Obsługa inwestycji – równe sposoby osiągania wymaganych dokładności
To spotkanie ludzi praktyki – rozmowy o konkretach, doświadczeniu i realnych problemach zawodu.
Koniec roku w branży nadzorów nad realizacją inwestycji infrastrukturalnych zdominowało otwarcie ofert w największym przetargu na nadzór, jaki miał kiedykolwiek miejsce w naszym kraju – świadczenie usług generalnego inżyniera kontraktu (GIK) dla Inwestycji Port Polska w Baranowie. Budżet inwestora został określony na 2,18 mld zł brutto dla zakresu podstawowego (2,93 mld zł wraz z opcjami), tymczasem różnice w wycenie poszczególnych ofert ogromne – rozbieżność między ceną najniższej i najwyższej oferty to niemal 2 mld zł. Oferty złożyło łącznie 5 konsorcjów.
Już po ogłoszeniu postępowania wiadomym było, że kontrowersji nie zabraknie. Zamawiający – słusznie – ukształtował kryteria oceny ofert stawiając wysoko kryteria jakościowe (50%). Bardzo obszerny i szczegółowy opis przedmiotu zamówienia, który wygenerował dużą ilość pytań do SWZ, oraz oczekiwanie Zamawiającego (niespotykane często w tego rodzaju przetargach), aby w dużym zakresie oferenci sami ułożyli w metodologii przyszły sposób realizacji zamówienia, były nie lada wyzwaniem dla potencjalnych wykonawców.
Jakkolwiek takie nowatorskie podejście należy ocenić pozytywnie, to już tylko na podstawie informacji z otwarcia ofert widać, że oferenci inaczej zinterpretowali oczekiwania Zamawiającego.
Na tym tle szczególnie wymowne są propozycje dwóch konsorcjów w skład których wchodzą podmioty w 100% z polskim kapitałem, będące jednocześnie członkami Związku Ogólnopolskiego Projektantów i Inżynierów (ZOPI) – tj. B-Act S.A, Transprojekt Gdański sp. z o.o. oraz MGGP S.A. Obie oferty, jakkolwiek przekroczyły próg budżetowy, to jednak nadal mają wyceny najbardziej zbliżone do budżetu przetargu.
Jak podkreśla Anna Oleksiewicz, Prezes ZOPI: „W mojej ocenie nie jest to przypadek, że oferty konsorcjów tworzonych przez firmy w 100% z polskim kapitałem są najbliżej budżetu Zamawiającego i jednocześnie mają najwyższe ceny. Jest to rezultat świadomej oceny ryzyk wynikających z polskich realiów prawnych, proceduralnych i organizacyjnych, znajomości polskiego ‘podwórka’ i w konsekwencji kalkulacji ceny w sposób odpowiedzialny i gwarantujący realizację usługi na oczekiwanym przez Zamawiającego poziomie jakościowym. Ta wiedza przekłada się na wyceny, które nie ignorują kosztów realnego zarządzania ryzykiem, odpowiednich zasobów kadrowych, ciągłości nadzoru i jakości usług.”
Prezes ZOPI dodaje: „Polski komponent w takich projektach nie jest dodatkiem, lecz warunkiem budowania realnego local content. To kierunek konsekwentnie akcentowany przez rząd i Premiera. Udział krajowych przedsiębiorstw w inwestycjach o strategicznym znaczeniu przekłada się bezpośrednio na rozwój kompetencji, które później decydują o zdolności polskich firm do skutecznej ekspansji na rynki zagraniczne.”
Anna Oleksiewicz podkreśla również, że wymagany zakres odpowiedzialności GIK jest określony dużo szerzej niż klasyczny ‘inspektor na budowie’: „Z opisu przedmiotu zamówienia wynika, że Zamawiający oczekuje od GIK roli partnera prowadzącego projekt przez etap realizacji aż do osiągnięcia celu. Zakres odpowiedzialności obejmuje m.in. wsparcie zarządzania budową, planowanie i harmonogramowanie, doradztwo, integracja wielu kontraktów projektowych i budowlanych w jeden proces, kontrola postępu pod kątem terminów, budżetu, jakości. Trzeba pamiętać, że mówimy o lotnisku typu greenfield i całej infrastrukturze towarzyszącej. To gęsta sieć interfejsów do zarządzania: terminal, airside, landside, utilities, systemy bezpieczeństwa, odbiory, certyfikacje, roszczenia, zmiany… tego jest naprawdę dużo. W tym kontekście oferty konsorcjów z udziałem firm zrzeszonych w ZOPI są bliższe realnej wartości zamówienia, a nie jego ‘optymistycznej’ projekcji. To nie jest zawyżanie ceny, lecz odzwierciedlenie rzeczywistego zakresu odpowiedzialności.”
Prezes ZOPI zwraca uwagę: „Doświadczenie rynku pokazuje dość jednoznacznie, że zaniżanie stawek na etapie przetargu prawie zawsze prowadzi do problemów w realizacji, eskalacji roszczeń i w efekcie do wzrostu kosztów w kolejnych fazach projektu. A przy złożonym zadaniu, jak zarządzanie oraz nadzór nad budową lotniska, ten mechanizm działa bardzo szybko. Dlatego też uważam, że oferty firm zrzeszonych w ZOPI są bliższe realnej wartości zamówienia i w pewnym sensie stanowią miernik dojrzałości rynku. Zamawiający oczekuje wykonawcy o wysokich kompetencjach, ponieważ kontrakt dotyczy inwestycji o ogromnej wartości i wyjątkowo wysokim stopniu skomplikowania, a taka jakość musi być rzetelnie i adekwatnie wyceniona. W tym kontekście propozycje konsorcjów z udziałem firm zrzeszonych w ZOPI nie powinny być postrzegane jako ‘za drogie’, lecz jako wyraz odpowiedzialnego podejścia do skali i złożoności inwestycji oraz zakresu zadań GIK, a także warunek jej bezpiecznej i efektywnej realizacji.”
Warto również podkreślić, że już na etapie ogłoszenia postępowania branża zakładała, iż ze względu na skalę i złożoność wymagań naturalnym kierunkiem będą konsorcja międzynarodowe. Jednocześnie oceniano to jako szansę dla polskich podmiotów, które będą występować nie w roli podwykonawców, lecz pełnoprawnych partnerów, wnoszących kluczową kompetencję: dogłębną znajomość lokalnych uwarunkowań. Składy konsorcjów potwierdzają trafność tych ocen – wymagania okazały się trudne do spełnienia samodzielnie zarówno przez podmioty zagraniczne, jak i krajowe.
LISTA KONSORCJÓW BIORĄCYCH UDZIAŁ W POSTĘPOWANIU:
Hill International Sp. z o.o. (Lider Konsorcjum), Hill International Inc., Hill International N. V., Egis Poland Sp. z o.o. (1 585 136 163,58 PLN);
Dar AlHandasah Poland Sp. z o.o. (Lider Konsorcjum), TYLin Spain, S.L, T.Y. Lin International, PIG Architekci Sp. z o.o. (1 762 119 713,09 PLN);
Ch2M Hill Polska LTD SP. Z O.O. (Lider Konsorcjum), Jacobs U.K. Limited, Jacobs Engineering Ireland Limited, Jacobs Project Management Co., Jacobs Civil Consultants Inc (2 126 721 949,35 PLN);
ARTELIA Société par actions simplifiée (Lider Konsorcjum), ARTELIA AIRPORTS Société par actions simplifiée, DOHWA ENGINEERING Co., Ltd., NIPPON KOEI Co., Ltd., Transprojekt Gdański Sp. z o.o., B-ACT S.A. (3 246 497 310,84 PLN);
MGGP S.A. (Lider Konsorcjum), Drees & Sommer SE, Drees & Sommer Polska Sp. z o.o., MGGP Aero Sp. z o.o. (3 483 459 011,60 PLN)
